những khe hở. 
Bọn trẻ đưa mắt nhìn nhau. Valia ỉu xìu nói: 
- Chúng cháu không biết có những ác thú ban đêm. 
Chúng nắm tay nhau đi theo Ivan Germogenovich, không dám tụt lại sau cũng không đám chạy lên trước. 
Mặt trời đã lặn hẳn. 
Trong rừng tối đen và im ắng khác thường. Cây cối đen xì như bức tường vây quanh các khách du lịch. Gió reo trên đầu buồn não ruột. Thỉnh thoảng những giọt nước rơi xuống đất vang động như tảng đá rơi. 
Đi trong đêm tối thật khó khăn. 
Giáo sư và bọn trẻ xô phải cây cối mỗi lúc một nhiều hơn, chốc chốc lại vấp ngã. 
Cuối cùng Ivan Germogenovich đứng lại nói: 
- Khoan đã các cháu! Cứ thế này chúng ta đều lạc mất. Vả lại cũng đến lúc phải lo chỗ ngủ đêm rồi. Bác nghĩ rằng tốt nhất bây giờ chúng ta nên đi dàn hàng ngang ra. Cố nhiên không nên để mất liên lạc với nhau. 
Valia thì thầm: 
- Tối quá, chúng ta có thể lạc nhau mất. 
- Chúng ta sẽ hú gọi nhau luôn. 
- Rồi sau thế nào ạ? 
- Sau đó phải chăm chú tìm kiếm một chỗ hẻo lánh... Ai gặp chỗ thuận tiện cho việc ngủ đêm, thì gọi to lên... Các cháu đồng ý không nào? 
Karik và Valia đồng thanh đáp: 
- Đồng ý ạ! 
Các khách du lịch tản ra những phía khác nhau. 
Valia đi dọc theo con suối rộng. Karik đi kế bên tay trái cô, còn xa hơn nữa là Ivan Germogenovich. 
- Các cháu nhìn kỹ vào nhé! - tiếng giáo sư vang lên. 
- Hú à! - Valia kêu. 
- Hú à! - Karik trả lời. 
Bỗng nhiên Valia cảm giác có con gì đang động đậy ở bên cạnh. 
Cô bỏ chạy thì lại nghe tiếng chân vội vã đuổi theo sau lưng. 
Valia dừng lại nấp vào sau một cái cây. Cô bé hoảng sợ. 
- Hú à! - Valia kêu lên. 
- Ê... hê... hê! Tiếng hai người đáp lại ở đâu đó sau những bụi cây. 
Giáo sư và Karik ở rất gần. Valia yên tâm lại đi tiếp, nhưng ngay lập tức lại nghe thấy tiếng bước chân thận trọng ở phía sau. 
- Ai? Ai đó? - Valia kêu lên. Không đợi trả lời, cô bỏ chạy về phía khu rừng tối đen. 
Cô chạy vấp nhưng không dám dừng lại cũng không dám ngoái cổ lại nhìn. 
Đột nhiên trong bóng tối nhô lên một bức tường cao. Đang đà chạy Valia suýt nữa lao vào tường. May mà cô kịp đưa tay ra phía trước. 
Bàn tay cô đụng phải tảng đá lạnh lẽo. 
- Hú à! - Valia kên. 
- Hú à! - Karik đáp lại ngay. 
Valia thở mạnh, bước đi lần theo tảng đá. 
Đất dưới chân cô kêu nhóp nhép. Chân thụt trong đám bùn. 
Đi được vài bước Valia dừng lại. Trước mặt cô là một vũng nước sâu và rộng. 
"Ta đi vòng qua nó từ phía kia vậy!" - Valia nghĩ thế và đi ngược trở lại. 
Cô đến được một chỗ khô ráo, lần tay theo vách đá định đi vòng quanh nó. Nhưng đi được vài bước cô bỗng cảm thấy có khoảng trống dưới tay mình. 
Valia dừng lại. 
Trong bóng đêm hiện ra lối vào hang đen ngòm. 
Cô kêu lên: 
- Ở đây, ở đây, tìm thấy rồi! 
Karik từ sau những lùm cây chạy lại. Cậu ngắm nghía tảng đá rồi nhìn Valia giận dữ nói: 
- Thế mà cũng gọi! Đây là một tảng đá. Một tảng đá to... Định chui xuống dưới tảng đá ngủ à? 
Valia nói: 
- Ngủ ở trong đó chứ! Anh nhìn xem! 
Cô đẩy anh lại gần lối vào rộng và tối đen. Lối vào dẫn đi sâu vào trong tảng đá. 
Karik lùi xa khỏi tảng đá một chút, ngắm nghía nó với bộ dạng như chuẩn bị mua tậu ngôi nhà. Karik gật gù ra vẻ quan trọng nói: 
- Hừ, cũng được đấy! Một khách sạn tươm tất! 
Đó là một cấu trúc bằng đá dài dài hơi giống điếu xì gà. 
Nó nằm giữa những thân cây có đốt, như thể có một lực sĩ khổng lồ nào trong thần thoại vác nó đến và đặt vào đây. 
Karik khum lòng bàn tay lại gọi to: 
- Bác I-i-van Ger-mo-ge-no-vich ơi! Chúng cháu tìm thấy rồi! 
- Hú à! Bác đi lại đây! 
Karik quay lại phía Valia. Cậu vỗ vai cô rồi trịnh trọng nói: 
- Em cừ thật! Cái này từa tựa như nhà để máy bay bằng đá... Có lẽ có thể ngủ đêm tại đây thật!... Nào, thử vào trong xem sao! 
Ngay trước cửa hang có một thân cây lớn bị mưa làm đổ. Karik trèo lên đó và nhòm vào trong lỗ rộng tối đen. 
- Tiếc là không có diêm! - Cậu nói - Chả nhìn thấy gì cả. 
Cậu tỳ tay chui đầu và vai vào trong hang. 
Valia nóng ruột kéo chân cậu hỏi: 
- Thế nào? Có gì trong đó? 
Đột nhiên Karik bật lui lại, lăn nhào từ trên thân cây xuống. 
Cậu nhảy ra khỏi cái hang, nắm tay Valia vội vã ngồi xuống nấp sau một cái cây. 
Karik thì thầm: 
- Có người ở rồi! Có một con gì đang ngồi trong đó... to đùng... kinh lắm! 
Từ cửa hang tối om thò ra hai cái xúc tu dài và sau đó là một cái đầu tròn đen sì. Nó lắc lư ngó nghiêng bên này, bên kia rồi lại thụt vào. 
- Em thấy chưa? 
- Thấy rồi! Một con gì râu ria! Có phải đúng là râu không anh? 
- Chắc thế! Những con vật ở đây con nào cũng râu ria cả. 
Valia thì thầm: 
- Phải gọi bác Ivan Germogenovich thôi! 
- Hú à! - Karik kêu lên. 
- Hú à! - Bọn trẻ nghe thấy tiếng Ivan Germogenovich - Các cháu ở đâu thế? Đi thế nào đây? 
- Ở đây ạ! Ở đây! 
- Lại đây bác ơi! 
Lá cây rì rào trong rừng. Nghe thấy tiếng bước chân nặng nề rồi tiếng ho húng hắng. 
Giáo sư bước ra từ sau những cái cây. 
- Thế nào? Tìm được cái gì rồi ư? 
- Chúng cháu tìm được rồi! 
- Dạ! Gần như là đã tìm được rồi! 
Valia chỉ tay vào cái hang rồi tự hào nói: 
- Cháu tìm thấy đó! 
Giáo sư lại gần, lấy cây gậy gõ gõ vào tường đá. 
- Bác nhận ra rồi... may mắn đấy!... Chính là cái chúng ta đang cần... một khách sạn hảo hạng cho các khách du lịch như chúng ta. 
Ivan Germogenovich đứng lên thân cây đổ ngó vào trong hang. 
Karik vội nắm lấy tay ông sợ hãi kêu lên: 
- Khoan đã bác! Khoan đã! 
- Cái gì nữa thế? Có chuyện gì vậy? 
- Các khách sạn đang có người ở... có một con gì đang ngồi ở trong... nó vào đó trước chúng ta... 
Valia thì thào: 
- Nó có đầu... trông ghê lắm! 
Giáo sư bình thản đáp: 
- Không sao đâu! Bác biết rõ ông khách này mà... Một người quen biết cũ... Không đầy một phút khách sạn sẽ không có ai ở trong nữa đâu. 
Giáo sư đi dọc theo vũng nước, dừng lại ở phía đầu hẹp của tảng đá. Ông ngồi xổm xuống, lần tay trên tường. 
Bọn trẻ nghe thấy tiếng ông: 
- Thế đấy! Đúng rồi! Mọi chuyện ổn thoả cả! 
Ivan Germogenovich lẩm bẩm gì đó nữa rồi đi vào trong đám rừng rậm. 
Valia hỏi: 
- Bác ấy đi đâu thế nhỉ? 
- Anh không biết! 
Valia gọi: 
- Bác đi đâu thế, bác Ivan Germogenovich? 
- Các cháu cứ đứng ở đó. Bác lại ngay bây giờ... - tiếng Ivan Germogenovich vang lên trong bóng tối. 
Một phút đã trôi qua, nhưng không thấy giáo sư trở lại. Bọn trẻ nghe thấy tiếng bước chân ông và tiếng ông nói làu bàu gì đó. Nhưng khó mà hiểu được ông đang làm gì ở đấy. 
Cuối cùng giáo sư quay trở lại. 
Ông kéo theo một cây sào dài và gọi: 
- Bác về đây rồi mà! 
Lôi cây sào lại tảng đá, giáo sư lại lần tay trên tường sờ thấy một cái lỗ tròn, đút cái đầu nhọn của cây sào vào đó. 
Karik và Valia chăm chú theo dõi từng cử động của Ivan Germogenovich nhưng không ai hiểu được ý đồ của ông. 
Valia nói: 
- Chắc là sắp đánh nhau đây! 
- Ừ, chắc thế! 
Bọn trẻ cúi xuống, lần tay trên mặt đất. Karik nhấc lên một cái gậy to. Valia tìm được một hòn đá và nắm chắc nó trong tay. Bây giờ chúng sẵn sàng xông tới trợ giúp giáo sư bất kỳ lúc nào. 
Ivan Germogenovich đứng thẳng dậy. 
- Nào các bạn! Tránh ra một bên đi! 
Bọn trẻ không vội vã bước lui ra khỏi cái hang rồi dắt tay nhau đứng sang một bên. 
Giáo sư cười vang: 
- Bây giờ các cháu hãy xem cái con to lớn kinh khiếp đó chạy biến đi như thế nào nhé. 
Giáo sư vặn cây sào sang phải, sang trái rồi đâm nó vào sâu trong khe. Sau đó ông ngoáy đi ngoáy lại cái sào giống như ngoáy que thông lò. 
Con quái vật có vẻ không yên. 
Cái đầu đen phủ đầy gai nhọn vươn cao trên cửa hang rồi lắc lư cúi xuống thấp. 
- Nào, ra nào! - Giáo sư hét lên, toàn thân đè lên cái đầu tày của cây sào. 
Con quái vật dãy lên tựa như bị ong châm, thò ra ba cặp chân, đạp cuống quýt chui ra khỏi hang. Nó kéo lê cái thân hình gấp khúc uốn cong, bò lại suối nước. 
Bọn trẻ chưa kịp nhìn kỹ nó thì con vật kỳ lạ ấy đã lăn theo bờ dốc nhảy tõm xuống nước. Dòng nước chảy xiết cuốn nó đi biến mất ngay trong bóng tối. 
Karik cười vang: 
- Gớm, lanh lẹ thật! Bận sau thì chừa cái thói chiếm nhà của người khác. 
Ivan Germogenovich vui vẻ làu bàu: 
- Thôi mà, cũng chả cần phân giải xem ai chiếm nhà của ai: nó chiếm nhà của ta hay ta chiếm nhà của nó. Trong mọi trường hợp nó cũng sẽ không đi thưa kiện chúng ta đâu. 
Karik đoán ra: 
- Sao? Thế ra chúng ta chiếm nhà của con vật quái dị này ư bác? 
Giáo sư nói: 
- Chính là như vậy! Nhưng bây giờ mới hối hận thì cũng muộn rồi! Vả chăng cũng không đáng phải thế!... Nào, bây giờ ta phải ổn định chỗ ngủ thôi. Các cháu hãy khuân cành, lá cây vào đây. Xếp chúng ở cửa hang cho bác. 
Công việc tiến hành sôi nổi trong bóng đêm. 
Giáo sư và bọn trẻ khuân lá, rễ và thân cây cỏ lại căn nhà. 
Công việc rất nặng nhọc. 
Một cái lá phải hai người khiêng. Một cánh hoa dày và ẩm ướt nào đó ba người khiêng lặc lè. 
Ivan Germogenovich có vẻ vội vã, làm việc luôn tay và thúc giục bọn trẻ: 
- Nào, mau lên!... Valia, đừng dẫm vào nước! Karik, bỏ cái lá ấy đi, đằng nào cháu cũng không nhấc nổi nó lên đâu!... Nào, giúp bác khiêng những cành cây này. 
Ivan Germogenovich rất hài lòng. Ông cứ sợ phải ngủ ngoài trời, thề mà bỗng nhiên lại gặp may thế này! 
Ivan Germogenovich trò chuyện: 
- Này, các cháu biết không, hôm nay chúng ta may mắn lắm đấy. Giống như người Anh vẫn nói: chúng ta đẻ ra đã có thìa bạc trong miệng... Rồi các cháu xem... Chui vào nhà rồi các cháu sẽ thấy chúng ta may mắn thế nào. 
Karik nói: 
- Thế còn trận lụt thì sao? - Karik hỏi - Úi chà... nghĩ đến mà rùng mình! Nó chả giống cái thìa bạc chút nào bác ạ. 
- Trận lụt ấy à?... Ừ, đó là những giờ phút đen tối nhất của chúng ta. Nhưng dù sao chúng ta cũng không chết đuối kia mà... Mà các cháu biết không, trận lụt cũng giúp ích nhiều cho ta đó... Nếu không có trận lụt thì bác cũng không biết đêm nay sẽ ngủ ở đâu rồi đêm hôm sẽ xảy ra chuyện gì... Chính là trận lụt đã quăng con bọ suối cùng căn nhà của nó lên bờ. 
Valia nói: 
- Thậm chí nó cũng không kháng cự nữa! Cái con to thế mà lại hiền. 
- Cái gì? Con bọ suối mà hiền ư? 
Ivan Germogenovich phá ra cười. Ông nói tiếp: 
- Không, nó không hiền lành gì đâu. Ở dưới nước nó có tha ai bao giờ. Cái con ác thú 